2009-07-02 12:10:30
1. Хайрын гудамжинд дандаа...“Бороо ороод л...
Яаж ийм дулаахан, зөөлөн, дотнохон шивэрдэг юм бол оо”
...Яг тийм дулаахан, зөөлөн “бороо шиг” нэг залууг би танина. Хайрын гудамжаар бороо даллан алхах тэр залууг Мягмарсүрэнгийн Хангал гэдэг.
“Чөлөөт сэтгэлгээний дуулал” наадам Хангалыг надтай танил болгосон юм. Дараа нь дугуйлан. Мэдээж тэр бол “Хөх мэдрэхүй”-нхний нэг. Тэр Эрдэнэтийнх. Хангалын голын хөвөөнөө “унасан” учраас Хангал хэмээх сайхан нэртэй болжээ гэж би номноос нь мэдсэн. Мань хүн тун этгээд төрхтэй, “биеийн хэл” гэж дэндүү. Тэрхүү төрх байдал нь түүнд хачин их зохисон шиг санагддаг. Үүнээс цааш нэг их олон юм хэлж чадахаар, түүнийг мэддэг хүн би биш бололтой. Гэсэн ч, надад түүний тухай зориглон “ярих юм” байна аа.
Монголын зохиолчдын байгууллагын 80 жилийн ойгоор зарласан анхны номын уралдаанд манай Хангалын “Бороо орохын өмнөх өдөр” нэртэй ном шалгарч, бид тав дахь номоо тосон авсан юм. Нэрнээсээ эхлээд л догдлоож орхисон /намайг л лав/ тэр номын хуудас бүр яг л өөрийнх нь бичсэн шиг “гараа хүргэчихвэл нисчихмээр” мэдрэмж, эмзэглэлээр дүүрэн.
"БОРОО ОРОХЫН ӨМНӨХ ӨДӨР..." цааш унших »
...Банзан хашаагаар заагласан ижилхэн цагаан байшинд суудаг байсан хүүхэд цагийн хөршийнхөө тухай би бичих гэж байна. “Лагерь” гэж нэрлэдэг арваадхан байшингийн дундуур хараацай шиг дэрвэж өссөн хүүхдүүд дунд хожмын нэг өдөр надтай адилхан шүлэгт дурлах нэг жаалхүү гүйж явсныг, бүр нэг сургуульд сурч, “Хөх мэдрэхүй”-н халуун бүлд хамтдаа багтах юм гэж зүүдлээ ч үгүй явж. 
Эртний туульсийн зохиолд идэр залуугийн цог жавхаа, ид хавыг “нүүрэндээ галтай, нүдэндээ цогтой” хэмээн дүрсэлсэн байх нь олонтаа. “Хөх мэдрэхүй”-н тийм л жавхлант залуусын нэг бол Шангас овогт Ядамсүрэнгийн Баяраа. 
...Анх түүнийг “Багшийн дээд”-ээс зохион явуулдаг “Янжинлхам” наадам дээр харсан юм. Нэг их тод хар хөмсөгтэй залуу гарч ирээд
